افسردگی پنهان در مردان؛ علائم، دلایل و ضرورت مراجعه به متخصص

چرا افسردگی مردان کمتر تشخیص داده می‌شود؟

آمارها اغلب نشان می‌دهند که زنان دو برابر مردان به افسردگی مبتلا می‌شوند. اما آیا این آمار واقعیت را بازگو می‌کند؟ بسیاری از متخصصان معتقدند که این آمار بیشتر از آنکه نشان‌دهنده ابتلای کمتر مردان باشد، گویای تشخیص کمتر این اختلال در آنهاست. دلایل متعددی برای این پدیده وجود دارد که درک آنها برای کمک به مردان اطرافمان ضروری است.

۱. فشارهای اجتماعی و کلیشه‌های جنسیتی

از کودکی به پسران آموزش داده می‌شود که «مرد که گریه نمی‌کند». جامعه از مردان انتظار دارد که قوی، مسلط و نان‌آور باشند و بروز احساساتی مانند غم، ترس یا ناامیدی را نشانه ضعف تلقی می‌کند. این فشار اجتماعی باعث می‌شود مردان از صحبت درباره مشکلات روحی خود اجتناب کنند، زیرا می‌ترسند که برچسب «ضعیف» یا «نامرد» بخورند. در نتیجه، آنها به جای درخواست کمک، تلاش می‌کنند تا به تنهایی و در سکوت با درد خود کنار بیایند و این موضوع، تشخیص افسردگی را تقریباً غیرممکن می‌سازد.

۲. تفاوت در بروز علائم

معیارهای تشخیصی کلاسیک افسردگی (مانند گریه، احساس غم و پوچی) بیشتر با نحوه بروز این اختلال در زنان مطابقت دارد. در حالی که مردان افسردگی خود را اغلب به شکل‌های متفاوتی نشان می‌دهند. به جای غم و اندوه، ممکن است شاهد پرخاشگری، تحریک‌پذیری، عصبانیت‌های ناگهانی و رفتارهای تکانشی باشیم. این علائم به اشتباه به حساب «اخلاق بد» یا «استرس کاری» گذاشته می‌شوند و کمتر کسی به این فکر می‌کند که ریشه این رفتارها می‌تواند یک اختلال خلقی جدی باشد.

۳. انکار و اجتناب به عنوان مکانیزم دفاعی

بسیاری از مردان برای فرار از مواجهه با درد روانی خود، به مکانیزم‌های دفاعی ناسالم روی می‌آورند. آنها ممکن است خود را در کار غرق کنند (اعتیاد به کار)، به مصرف الکل یا مواد مخدر پناه ببرند، ساعت‌های طولانی را صرف بازی‌های ویدیویی کنند یا به رفتارهای پرخطر مانند رانندگی بی‌پروا دست بزنند. این فعالیت‌های «فرارگونه» به طور موقت حواس آنها را از احساسات دردناک پرت می‌کند، اما در بلندمدت مشکل اصلی را تشدید کرده و درمان را به تأخیر می‌اندازد.

۴. عدم آگاهی نسبت به سلامت روان

به طور کلی، هنوز هم آگاهی در مورد اهمیت سلامت روان در جامعه ما، به خصوص در میان مردان، کافی نیست. بسیاری از مردان علائم فیزیکی مانند سردرد مزمن، مشکلات گوارشی یا خستگی دائمی را تجربه می‌کنند، اما هرگز این نشانه‌ها را به وضعیت روحی خود مرتبط نمی‌دانند. آنها ممکن است به پزشکان متعددی مراجعه کنند، اما چون ریشه مشکل روانشناختی است، درمان‌های جسمی مؤثر واقع نمی‌شوند. تجربه ما در کلینیک روانشناسی برگ سبز نشان می‌دهد که بسیاری از مراجعین مرد، پس از سال‌ها دست و پنجه نرم کردن با دردهای جسمانی بدون دلیل، سرانجام به این نتیجه می‌رسند که منشأ مشکلاتشان جای دیگری است.