روابط سیچوایشن شیپ به چه روابطی گفته می‌شود؟ - مرکز روانشناسی و روانپزشکی برگ سبز
روابط سیچوایشن شیپ به چه روابطی گفته می‌شود؟

روابط سیچوایشن شیپ به چه روابطی گفته می‌شود؟

در دنیای مدرن، شکل‌های مختلفی از روابط عاطفی و اجتماعی پدیدار شده‌اند که برخی از آن‌ها با تعاریف سنتی سازگار نیستند. یکی از این اشکال جدید روابط، “سیچوایشن شیپ” است؛ رابطه‌ای که در آن مرزهای مشخصی بین دوستی و عشق وجود ندارد و تعهدات رسمی یا عاطفی به وضوح تعریف نشده‌اند. افراد در این نوع رابطه، بدون تعهد روشن یا تعریف دقیق از وضعیت خود، با یکدیگر وقت می‌گذرانند. این نوع روابط به دلیل پیچیدگی‌های زندگی امروزی و تغییرات فرهنگی در نحوه برقراری ارتباطات انسانی، بیش از پیش رایج شده است. در این مقاله، به بررسی مفهوم سیچوایشن شیپ، ویژگی‌ها، دلایل شکل‌گیری و تأثیرات آن بر روابط افراد می‌پردازیم.

تعریف روابط سیچوایشن شیپ

سیچوایشن شیپ (Situationship) به رابطه‌ای گفته می‌شود که در آن دو نفر با یکدیگر در تعامل عاطفی یا جنسی هستند، اما هیچ‌گونه تعهد رسمی یا مشخصی برای ادامه رابطه وجود ندارد. این نوع رابطه معمولاً در فضای میان دوستی و رابطه عاشقانه قرار دارد؛ به این معنا که افراد ممکن است مانند یک زوج رفتار کنند، اما تعاریف یا انتظارات واضحی از رابطه وجود ندارد.

در سیچوایشن شیپ، مرزهای رابطه مبهم هستند و هیچ یک از طرفین به طور رسمی نقش‌ها یا تعهداتی را نمی‌پذیرند. این می‌تواند به دلایل مختلفی باشد، از جمله عدم آمادگی برای تعهد بلندمدت، ترس از محدود شدن یا نیاز به آزادی بیشتر. با وجود این که این روابط ممکن است برای برخی افراد مناسب به نظر برسد، اما اغلب منجر به سردرگمی و مشکلات عاطفی می‌شود، چرا که انتظارها و خواسته‌های طرفین به وضوح بیان نشده‌اند.

ویژگی‌های روابط سیچوایشن شیپ

شامل موارد زیر می‌باشند:

  1. عدم وجود تعهد: در روابط سیچوایشن شیپ، هیچ‌گونه تعهد رسمی یا توافقی برای ادامه رابطه وجود ندارد. طرفین به نوعی در وضعیت بلاتکلیف و نامشخص قرار دارند و اغلب از بحث در مورد آینده رابطه یا تعیین مرزهای آن اجتناب می‌کنند.

  2. مبهم بودن وضعیت رابطه: یکی از ویژگی‌های اصلی این روابط، نبود تعریف یا برچسب مشخصی برای آن است. رابطه می‌تواند بین دوستی و رابطه عاشقانه باشد، بدون اینکه هیچ یک از طرفین به وضوح بدانند که در چه مرحله‌ای قرار دارند.

  3. تداوم وابسته به شرایط: این نوع رابطه معمولاً وابسته به شرایط و موقعیت‌های خاص است. مثلاً دو نفر ممکن است به دلیل نزدیکی کاری یا تحصیلی با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، اما با تغییر شرایط، این رابطه به راحتی پایان می‌یابد.

  4. فقدان برنامه‌ریزی برای آینده: در سیچوایشن شیپ‌ها، برنامه‌ریزی بلندمدت یا بحث در مورد آینده‌ی مشترک معمولاً وجود ندارد. طرفین به جای تمرکز بر آینده، بیشتر روی لذت بردن از زمان حال تمرکز دارند.

  5. عدم گفت‌وگو درباره احساسات: افراد در این نوع روابط ممکن است از بحث‌های جدی درباره احساسات یا انتظارات خودداری کنند، زیرا این مکالمات ممکن است به خواسته‌های پیچیده‌تری منجر شود و رابطه را به سمت تعهد سوق دهد.

  6. نوسانات عاطفی: سیچوایشن شیپ‌ها اغلب با نوسانات عاطفی همراه هستند. یکی از طرفین ممکن است به تدریج احساسات بیشتری پیدا کند، در حالی که دیگری تمایلی به پیشرفت رابطه ندارد، که می‌تواند باعث تنش یا سردرگمی شود.

  7. احساس بلاتکلیفی: یکی از ویژگی‌های رایج سیچوایشن شیپ‌ها، احساس بلاتکلیفی و ناامنی است، زیرا طرفین نمی‌دانند چه چیزی از رابطه انتظار دارند یا چگونه باید به آن پایان دهند.

این ویژگی‌ها باعث می‌شود که سیچوایشن شیپ‌ها به رغم جذابیت اولیه، در طولانی‌مدت مشکلاتی ایجاد کنند، به خصوص اگر یکی از طرفین نیاز به وضوح و تعهد بیشتری داشته باشد.

تفاوت سیچوایشن شیپ با دیگر انواع روابط عاطفی

در چندین جنبه  قابل مشاهده است. این نوع رابطه در مقایسه با دوستی، رابطه عاشقانه، و حتی روابط باز، ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که آن را از دیگر انواع روابط متمایز می‌کند:

  1. عدم تعهد رسمی
    در یک رابطه عاشقانه یا دوستی جدی، تعهد به شکل رسمی یا غیررسمی وجود دارد و دو طرف معمولاً توافقی بر سر نقش‌ها و انتظارات دارند. اما در سیچوایشن شیپ، هیچ‌گونه تعهد مشخصی وجود ندارد. این در حالی است که در روابط عاشقانه، طرفین معمولاً به یکدیگر وفادار و متعهد هستند، اما در سیچوایشن شیپ چنین تعهداتی مطرح نمی‌شود.

  2. عدم تعیین مرزهای مشخص
    روابط عاشقانه معمولاً با توافق بر سر مرزها و قوانین مشخصی همراه است (مانند تعهد به یکدیگر، برنامه‌های مشترک آینده). در حالی که در سیچوایشن شیپ، مرزها و قواعد رابطه به وضوح تعریف نمی‌شوند و همین امر ممکن است باعث سردرگمی و ابهام شود. دوستی‌ها هم به وضوح مبتنی بر نبود رابطه عاشقانه یا جنسی هستند، اما سیچوایشن شیپ در این مرز حرکت می‌کند.

  3. نبود برنامه‌ریزی برای آینده
    در یک رابطه عاشقانه، بحث درباره آینده مشترک و برنامه‌ریزی برای ادامه زندگی معمول است. حتی در روابط باز، معمولاً توافقاتی بر سر چگونگی مدیریت رابطه و حفظ آن وجود دارد. اما در سیچوایشن شیپ، هیچ برنامه‌ریزی مشخصی برای آینده رابطه وجود ندارد و بیشتر بر وضعیت فعلی و حال تمرکز دارد.

  4. مبهم بودن احساسات و انتظارات
    در روابط عاشقانه و دوستانه، احساسات معمولاً به وضوح بیان می‌شوند و دو طرف می‌دانند که از رابطه چه انتظاری دارند. اما در سیچوایشن شیپ، افراد ممکن است از بیان احساسات واقعی خود خودداری کنند یا نگران باشند که این بیان ممکن است باعث تغییر در دینامیک رابطه شود. این ابهام می‌تواند باعث نوسانات عاطفی و سردرگمی شود.

  5. ترکیب دوستی و رابطه عاشقانه بدون تعهد
    سیچوایشن شیپ اغلب شامل عناصری از هر دوستی و رابطه عاشقانه است، اما بدون آنکه تعهد یا تعریف مشخصی داشته باشد. این روابط ممکن است شامل صمیمیت جسمی و عاطفی باشد، اما بدون اینکه رابطه به عنوان “دوستی” یا “عاشقانه” به رسمیت شناخته شود. این ترکیب باعث می‌شود سیچوایشن شیپ به نسبت دیگر انواع روابط عاطفی مبهم‌تر باشد.

  6. نوسانات بیشتر در احساسات
    برخلاف روابط عاشقانه جدی یا حتی روابط دوستانه که به مرور زمان پایدارتر می‌شوند، سیچوایشن شیپ‌ها ممکن است با نوسانات احساسی بیشتری همراه باشند. این به دلیل نبود تعهد و ابهام در مورد وضعیت رابطه است که ممکن است یکی از طرفین را به لحاظ عاطفی تحت فشار قرار دهد.

  7. انعطاف‌پذیری بیشتر اما امنیت کمتر
    یکی از تفاوت‌های دیگر، میزان انعطاف‌پذیری در سیچوایشن شیپ‌ها است. افراد ممکن است آزادی بیشتری برای تصمیم‌گیری درباره ادامه یا پایان رابطه داشته باشند، اما این آزادی با عدم امنیت عاطفی همراه است. در روابط عاشقانه یا دوستانه، احساس امنیت و پایداری بیشتری وجود دارد، زیرا تعهدات و انتظارات مشخص‌تری وجود دارد.

در کل، سیچوایشن شیپ‌ها نوعی رابطه هستند که بین دوستی و رابطه عاشقانه قرار می‌گیرند اما فاقد تعهدات، مرزهای مشخص و امنیت عاطفی معمول در دیگر انواع روابط عاطفی هستند.

معایب سیچوایشن شیپ:

  1. احساس بلاتکلیفی و ناامنی عاطفی
    بزرگترین چالش در سیچوایشن شیپ‌ها، احساس بلاتکلیفی است. چون رابطه به وضوح تعریف نشده و تعهد مشخصی وجود ندارد، یکی یا هر دو طرف ممکن است دچار احساس ناامنی و اضطراب شوند. این احساسات می‌توانند به مرور زمان باعث نارضایتی و استرس عاطفی شوند.

  2. خطر ناهماهنگی در انتظارات
    یکی دیگر از مشکلات رایج در این نوع روابط، ناهماهنگی در انتظارات است. ممکن است یکی از طرفین به تدریج احساسات عمیق‌تری پیدا کند و به دنبال تعهد بیشتری باشد، در حالی که دیگری همچنان تمایلی به تغییر در وضعیت رابطه ندارد. این اختلاف در انتظارات می‌تواند منجر به سردرگمی و دل‌شکستگی شود.

  3. نبود امنیت و ثبات عاطفی
    در حالی که سیچوایشن شیپ‌ها آزادی بیشتری به طرفین می‌دهند، اما امنیت و ثبات عاطفی کمتری نسبت به روابط رسمی دارند. این عدم امنیت می‌تواند در بلندمدت تأثیرات منفی بر سلامت روانی افراد بگذارد و باعث ایجاد استرس و اضطراب شود.

  4. احتمال عدم پیشرفت رابطه
    در برخی موارد، سیچوایشن شیپ‌ها به دلیل عدم تعهد و فقدان برنامه‌ریزی برای آینده، به رابطه‌ای طولانی و بی‌ثمر تبدیل می‌شوند که هیچ‌گونه پیشرفتی ندارد. این ممکن است برای افرادی که در نهایت به دنبال رابطه‌ای پایدار هستند، ناامیدکننده باشد.

  5. مشکلات در مدیریت مرزهای عاطفی
    به دلیل نبود مرزهای مشخص، افراد ممکن است در کنترل احساسات خود با مشکل مواجه شوند و ارتباط عاطفی بیشتری پیدا کنند که این باعث پیچیده‌تر شدن رابطه می‌شود.

آیا سیچوایشن شیپ‌ها کارآمدند؟

پاسخ به این سؤال بستگی به شرایط و انتظارات فردی دارد. برای کسانی که به دنبال آزادی، انعطاف‌پذیری و رابطه‌ای بدون تعهد جدی هستند، سیچوایشن شیپ ممکن است کارآمد باشد. این روابط برای کسانی که آمادگی برای تعهد ندارند یا در مرحله‌ای از زندگی هستند که نمی‌خواهند درگیر یک رابطه رسمی شوند، می‌تواند مناسب باشد.

اما برای افرادی که به دنبال ثبات عاطفی، تعهد و برنامه‌ریزی برای آینده هستند، سیچوایشن شیپ ممکن است به مرور زمان باعث ناراحتی، استرس و نارضایتی شود. بنابراین، کارآمدی این نوع روابط بستگی به این دارد که هر دو طرف به روشنی انتظارات و نیازهای خود را درک و مدیریت کنند و در صورت تغییر این نیازها، بتوانند به خوبی با یکدیگر گفت‌وگو کنند.

محبوبیت روابط سیچوایشن شیپ

در دنیای امروز به دلایل مختلفی رشد یافته است. تغییرات فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی باعث شده‌اند که این نوع روابط در میان نسل‌های جدید بیشتر مورد توجه قرار گیرند. برخی از دلایل اصلی محبوبیت سیچوایشن شیپ عبارت‌اند از:

1. تغییرات در ارزش‌ها و انتظارات اجتماعی

امروزه ارزش‌های مربوط به روابط عاطفی و ازدواج در بسیاری از جوامع تغییر کرده است. نسل‌های جوان‌تر نسبت به گذشته انتظارات متفاوتی از روابط خود دارند. آن‌ها معمولاً به دنبال تجربه‌های جدید و آزادی بیشتری در روابط هستند و به تعهدات بلندمدت یا ازدواج زودهنگام کمتر تمایل دارند. سیچوایشن شیپ‌ها به آن‌ها اجازه می‌دهند که بدون فشارهای اجتماعی به رابطه‌ای متعهدانه وارد شوند.

2. فشار کمتر برای ازدواج یا تعهدات طولانی‌مدت

در گذشته، فشارهای اجتماعی برای ازدواج و تشکیل خانواده بسیار شدیدتر بود. اما امروزه بسیاری از افراد تصمیم می‌گیرند دیرتر ازدواج کنند یا حتی اصلاً ازدواج نکنند. سیچوایشن شیپ به این افراد اجازه می‌دهد که بدون استرس و فشار ناشی از تعهدات رسمی، ارتباطات عاطفی و جسمی داشته باشند.

3. تمرکز بر رشد شخصی و حرفه‌ای

بسیاری از افراد در دنیای امروز، به خصوص در سنین جوانی، بر رشد حرفه‌ای و تحصیلی خود تمرکز دارند. آن‌ها ممکن است ترجیح دهند که زمان و انرژی بیشتری را به کار و تحصیلات اختصاص دهند و به همین دلیل، از روابطی که به تعهدات طولانی و پیچیده نیاز دارند، اجتناب کنند. سیچوایشن شیپ‌ها امکان تجربه‌ی یک رابطه عاطفی را بدون دخالت در اهداف شخصی و حرفه‌ای فراهم می‌کنند.

4. فرهنگ رابطه‌های موقتی و دیجیتالی

با گسترش اپلیکیشن‌ها و شبکه‌های اجتماعی که به افراد امکان می‌دهد به راحتی با دیگران آشنا شوند، فرهنگ رابطه‌های موقتی و کوتاه‌مدت رواج بیشتری پیدا کرده است. افراد از طریق این پلتفرم‌ها با افراد جدیدی آشنا می‌شوند، اما این آشنایی‌ها الزاماً به روابط طولانی‌مدت ختم نمی‌شوند. سیچوایشن شیپ نوعی از این روابط است که بر پایه‌ی ارتباطات موقتی و غیررسمی شکل می‌گیرد.

5. ترس از تعهد و محدود شدن

برای بسیاری از افراد، تعهد به یک رابطه بلندمدت با احساس محدودیت و از دست دادن آزادی همراه است. سیچوایشن شیپ به آن‌ها اجازه می‌دهد که همچنان ارتباطات عاطفی و جسمی داشته باشند، اما بدون نیاز به پذیرش تعهدات سنگین یا از دست دادن استقلال شخصی خود. این ترس از تعهد، به خصوص در میان جوانان، می‌تواند دلیل اصلی برای گرایش به سیچوایشن شیپ باشد.

6. ناامیدی از روابط متعهدانه گذشته

برخی افراد پس از تجربه روابط عاشقانه ناموفق یا شکست‌های عاطفی ممکن است به سیچوایشن شیپ روی آورند. این افراد ممکن است از درگیر شدن مجدد در یک رابطه متعهدانه و طولانی‌مدت احساس ناامنی کنند و ترجیح دهند در یک رابطه موقت یا بدون تعهد قرار بگیرند که ریسک عاطفی کمتری دارد.

7. کنترل بیشتر بر رابطه

سیچوایشن شیپ به افراد امکان می‌دهد که کنترل بیشتری بر رابطه خود داشته باشند. آن‌ها می‌توانند بدون نیاز به تعهد یا انتظارات طولانی‌مدت، رابطه را مدیریت کنند و در صورت تغییر احساسات یا نیازها، به راحتی از رابطه خارج شوند.

8. پاسخ به نیازهای متفاوت در دوره‌های مختلف زندگی

بسیاری از افراد در دوره‌های مختلف زندگی خود به دنبال چیزهای متفاوتی از یک رابطه هستند. در دوران تحصیل، کار یا جابه‌جایی به مکان‌های جدید، ممکن است افراد تمایلی به تعهدات بلندمدت نداشته باشند و به دنبال رابطه‌ای باشند که انعطاف‌پذیری بیشتری داشته باشد. سیچوایشن شیپ دقیقاً این نیاز را برآورده می‌کند و به افراد امکان می‌دهد بدون نیاز به تصمیم‌گیری درباره آینده، در رابطه‌ای قرار بگیرند.

9. فرهنگ مدرن و عادی‌سازی روابط غیرسنتی

رسانه‌ها، سریال‌ها، فیلم‌ها و حتی شبکه‌های اجتماعی به عادی‌سازی روابط غیرسنتی، از جمله سیچوایشن شیپ‌ها کمک کرده‌اند. این نوع روابط به‌عنوان بخشی از سبک زندگی مدرن به تصویر کشیده می‌شوند و جوانان با دیدن این مدل‌ها بیشتر به تجربه چنین روابطی تمایل پیدا می‌کنند.

سیچوایشن شیپ‌ها به دلیل انعطاف‌پذیری، نبود تعهد سنگین و سازگاری با سبک زندگی مدرن، در میان نسل‌های جدید به محبوبیت رسیده‌اند. این نوع روابط به افراد امکان می‌دهند که بدون فشار و انتظار تعهد، تجربه‌های عاطفی و جسمی داشته باشند و هم‌زمان به اهداف شخصی و حرفه‌ای خود بپردازند. اما همچنان این روابط با چالش‌هایی مانند عدم امنیت عاطفی و بلاتکلیفی همراه هستند که باید به دقت مدیریت شوند.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالا بروید